Impulsem do tego wpisu jest to, że wciąż spora jest grupa inwestorów wykorzystujących spółki cypryjskie w swojej działalności oraz wciąż w mojej praktyce pojawiają się nowe zapytanie za założenie takiej spółki. Przede wszystkim jednak widzę bardzo duże niezrozumienie  jeśli chodzi o to w jakim celu warto taką spółkę założyć oraz w jaki sposób jej potem bezpiecznie i rozsądnie używać. W zasadzie to ww. pytanie oraz poniżej przedstawione argumenty mogą spokojnie odnosić się do każdej spółki za granicą w jakiejkolwiek jurysdykcji. Zagadnienie jest uniwersalne ale zostanie omówione na przykładzie spółki na Cyprze.

Moje przemyślenia i argumenty są adresowane do wszystkich tych, którzy są udziałowcami czy też beneficjentami spółki Cypryjskiej lub też rozważają taką decyzję. Moja pierwsza rada jest taka aby wypisali na kartce 3 powody dla których, taką spółkę posiadają lub planują założyć. Po przeczytaniu tego wpisu niech spojrzą na tę kartkę jeszcze raz i ocenią czy te powody są wciąż aktualne w świetle tego co napisałem.

Od 12 lat zajmuje się zakładaniem i obsługą spółek za granicą, w przeważającej mierze tych z siedzibą na Cyprze. Przez ten czas mogłem obserwować zmieniające się otoczenie prawne oraz zmianę oczekiwań oraz celów klientów w odniesieniu do struktury prawnej swojego biznesu.

Wtedy, tzn. ok 10 lat temu i dawniej to był czas nieskrępowanego działania, optymalizacji podatkowej, swobody prawnej, gdzie spółkę na Cyprze otwierało się w tydzień a rachunek bankowy w kraju otwierałem w oddziale na rogu, posiadając jedynie skany wyciągu z rejestru tej spółki (!). Minęło parę lat i założenie spółki gdziekolwiek a przede wszystkim rachunku to żmudne gromadzenie dokumentów do KYC file aby zgromadzić jak najwięcej danych o spółki i osobach które ją zakładają i będą tam pełnić funkcje.  Nie będę tutaj wymieniał szeregu zmian prawnych które wpłynęły na taki stan rzeczy. Chodzi o efekt tych zmian. A jest on taki, że skończył się definitywnie czas ‘lekkiego” podejmowania decyzji o założeniu spółki w tej czy innej jurysdykcji i wykorzystaniu jej do takiej czy innej działalności.  Te 10 lat temu otoczenie prawne było bardzo „wyrozumiałe” dla takich decyzji. Obecnie już nie jest.

Co do zasady, to oceniam sam kierunek zmian jak najbardziej pozytywnie, mając jedynie zastrzeżenia co do np. zakresu zbieranych danych czyli relacji celu do podjętych środków. Jakbyśmy jednak tych zmian nie oceniali one są, funkcjonują i mogę mieć bardzo poważne konsekwencje dla przedsiębiorców/inwestorów którzy wciąż myślą, że ze swoją spółką cypryjską mogą tak niefrasobliwie działać jak 10 lat temu.

Swoje przekonanie opieram na niezliczonych rozmowach z aktualnymi właścicielami takich spółek jak i tymi którzy zgłaszają się do mnie z zapytaniem poradę prawną w zakresie założenia spółki. Realia prawne są takie, że w dobie CRS, CFC, AML, „dużych” i „małych” klauzuli antyabuzywnych, raportowania schematów podatkowych oraz współpracy międzynarodowej w sprawach podatkowych korzystanie z tych spółek według wzorców z przed 10 lat jest co najmniej duża lekkomyślnością.

Wśród wielu poważnych problemów, które mogą spotkać udziałowców czy beneficjentów spółek z siedzibą na Cyprze wymienię tutaj tytułem przykładu jeden. Otóż powszechnym grzechem właścicieli tych spółek jest to że unikają oni prowadzenia rzetelnej księgowości i w efekcie nie składają sprawozdań finansowych oraz deklaracji podatkowych. Prawda jest taka, że parę lat wcześniej, często bywało tak, że Cypryjski dyrektor spółki nie wykazywał przesadnej aktywności w tej sprawie.  Otóż obecnie, w efekcie ostatnich zmian w przepisach, lokalni dyrektorzy takich spółek, pełniący swoje funkcje powierniczo, w przypadku braku współpracy z beneficjentem spółki i braku możliwości uzupełnienia obowiązków księgowych i raportowych, składają rezygnację, powołują beneficjenta (po wypowiedzeniu umowy zarządu powierniczego) na stanowisko dyrektora spółki oraz zgłaszają spółki (i ich beneficjentów rzeczywistych) do lokalnych organów podatkowych oraz lokalnego organu nadzoru nad zwalczaniem przestępczości finansowej.

Co zatem robić? A czego nie robić? Przyjąłbym  przede wszystkim parę prostych zasad:

  • Jeśli spółka nie jest już potrzebna to koniecznie należy przede wszystkim uzupełnić wszystkie obowiązki księgowe (m.in. SF za każdy rok działalności) i wtedy ją zlikwidować przez procedurę likwidacji.
  • „Porzucenie” spółki jest najgorszym z rozwiązań.
  • Każda nowo założona spółka powinna posiadać na Cyprze konkretny cel biznesowy (możliwy do szczegółowego i precyzyjnego opisania) oraz przestrzeń biurową i personel.
  • Koniecznie należy uwzględnić koszty założenia i prowadzenia spółki na Cyprze czy są adekwatne do naszych celów i możliwości finansowych. Jeśli nie to spółki na Cyprze nie zakładamy.

Za najważniejsze, uważam przestrzeganie zasady aby decydować się na założenie takiej spółki tylko wtedy gdy posiada się do tego naprawdę dobry powód gospodarczy, który jest na Cyprze, w regionie MENA czy w wymiarze międzynarodowym. Oczywiście, każdą sytuacje należy rozpatrywać indywidualnie i nie ma jednego „optymalnego wzoru działania”.  Czyli dokładnie tak jak w normalnej gospodarczej rzeczywistości.

Przykładami takich celów z mojej obecnej praktyki są:

  • Inwestycje w nieruchomości na Cyprze (przede wszystkim nieruchomości wakacyjne z przeznaczeniem na wynajem i użytek własny).
  • Uzyskanie Licencji CySec na świadczenie usług maklerskich na terenie Unii Europejskiej na zasadzie Paszportu EU.
  • Handel/działalność holdingowa w wymiarze międzynarodowym.
  • Asset protection połączone z dywersyfikacją majątku: założenie spółki w celu zabezpieczenia majątku przed ryzykiem prawnym (stabilny system prawny) oraz przed ryzykiem ekonomicznym (strefa EUR, inwestycje rozproszone w skali międzynarodowej: w nieruchomości, w metale szlachetne, papiery wartościowe).

Cypr w dalszym ciągu jest bardzo atrakcyjnym miejscem nie tylko do założenia spółki ale przede wszystkim do spędzenia tam większej ilości czasu. System podatkowy jest konkurencyjny na tle wielu krajów UE ale przede wszystkim jest przyjaźnie nastawiony do zagranicznych inwestorów i bardzo stabilny. Podobnie jak sytuacja finansowa i gospodarcza Republiki Cypru.

Mając to wszystko na uwadze, proszę teraz spojrzeć na swoją kartkę z celami, dla których spółka została założona lub ma być powołana do życia. Jeśli nie korespondują one z tym co zostało ww. napisane to proponuję założyć sp. z o.o. z siedzibą Warszawie. Aby założyć private Limited company z siedzibą w Larnace czy Nikozji trzeba mieć na prawdę dobry powód i sensowny biznes plan.

Paweł Osiński

Adwokat, specjalizujący się w prawie spółek i obsłudze korporacyjnej spółek z siedzibą w Polsce i za granicą (m.in. Cypr, Niemcy, Holandia, Szwajcaria)

Zapraszamy do kontaktu: pawel@osinski-legal.com